Linia kolejowa Berlin - Swinemuende
Chociaż miasto Świnoujście już od połowy XIX
wieku upominało się o połączenie kolejowe, to wiele jeszcze
musiało upłynąć czasu do realizacji tego życznia. Zbyt wiele
przeszkód było do pokonania. W tej sytuacji brano nawet pod
uwagę, budowę 7,5 kilomatrowej grobli przez Zalew Szczeciński by
ułatwić szczcególnie zima transport przez zamarzający Zalew.
Miasta Anklam, Greifswald i Stralsund połączenie kolejowe
posiadały już od 1863. Świnoujście jeszcze ciagle czekało.
Wreszcie Berlińsko – Szczecińskie Towarzystwo Kolejowe otrzymało
zlecenie na budowę odcinka kolejowego z Ducherow do Świnoujścia.
Dla przeprawy przez Pianę
koło Karnin zbudowano poczatkowo 1 – torowy most kolejowy ze
środkową, obrotową częścią. Dnia 15 maja 1876 roku ten odcinek
został przekazany dla komunikacji. Z Berlina do Świnoujścia było
około 200 kilometrów. Odcinek na wyspie Uznam z Karnin do
świnoujskiego dworca głównego wynosił około 27 kilometrów. W
niespełna 3 godziny można było teraz z Berlina dojechać
doŚwinoujścia zwanego w związku z tym „ Wanną kapielową Berlina”.
Stacją wyjazdową z Berlina dla pociagów w kierunku Świnoujścia
był „Dworzec Szczeciński”
Pociągi osobowe
zatrzymywały się w Karnin, Dargen i Usedom, później zaś także w
Stolpe koło Usedom jak też w Kutzow.W 1894 doszedł także
przystanek u stóp wzgórza Golm. Pociagi pośpieszne oraz
przyśpieszone jechały bez zatrzymywania, od Ducherow do
Świnoujścia. Most obrotrowy na Pianie, po kilkudziesięciu latach
użytkowania został zamknięty, jako niewystarczający dla
rosnącego zapotrzebowania i w 1933 roku zastąpiony nowym,
podnoszonym w środkowej części mostem. Jako wzór wzięto wówczas
most nad Koningshaven w Rotterdamie.
Zaledwie dwanaście lat
później, 28 kwietnia 1945 r. niemieccy saperzy wysadzili jego
stałe elementy Połączenie kolejowe wyspy ze stałym lądem zostało
przerwane Do 1948 r. istniejące torowiska były używane do
wywozu przez rosyjskie wojska okupacyjne w ramach reparacji
wojennych wszelakich dóbr, poczem zostały one aż do Karnin
zdemontowane. Część podnoszona mostu w Karnin pozostała w 1945
nieuszkodzona i do dzisiaj pozostaje jako pomnik znakomitego
technicznego rozwiązania, a jednocześnie widomy symbol
bezsensownego zniszczenia dokonanego w następstwie II wojny
światowej. Istnieje jednakże uzasadniona nadzieja, że w
przyszłosci będą tędy znów jeździły pociągi.
Znaczenie linii kolejowej
dla dalszego rozwoju kąpielisk na wyspie Uznam jest wręcz nie do
przecenienia.Już 1 lipca 1894 roku został oddany kolejny odcinek
linii ze Świnoujścia do Heringsdorfu ( przez Ahlbeck ), zaś od
1901 była już wyspa Wolin połączona zosdtała ze Świnoujściem
dzięki wprowadzeniu do eksploatacji promu kolejowego. Od roku
1911 koleją dotrzeć można było do oddalonego o 42 kilometry
Wolgastu. Uruchomienie tego odcinka było naturalnie w równym
stopniu korzystne dla kapielisk Bansin, Ückeritz, Kölpinsee,
Koserow, Zinnowitz i Trassenheide. Prom w Wolgaście pozostawał
do 2000 roku końcowym przystankiem kolei na wyspie. Kto chciał
dalej podróżować, pogodzić się musiał z przemaszem przez most na
Pianie do dworca w Wolgaście by stamtąd jechać dalej. W odwrotną
stronę trasę tę musieli pokonywać podróżujacy na wyspę Uznam. Po
1945 r. była to jedyna możliwość korzystania z kolei na wyspie.
Przez ponad pół wieku pociagi kursowały wahadłowo między
Ahlbeckiem a promem na Pianie .
Dla Świnoujścia następstwa
wojny były jeszcze bardziej ważkie. Istniejące w mieście dworce
straciły całkowicie swoje znaczenie. Funkcjonował tylko dworzec
na Warszowie.
Po zastąpieniu starego
mostu przez Pianę w Wolgaście w 1996 r.nowym i położniu na nim
torów kolejowych w 2000 r., możliwym stało się teraz osiągnięcie
lądu stałego przez Uznamską Kolej Kąpielisklową ( UBB ) W
kierunku Świnoujścia odbudowany zostało odcinek torów dochodzący
aż do granicy. Potem pozostajew ewentualnie pieszy marsz do
Świnoujscia, albo wynajęcie taksówki.
Istnieje jeszcze boczny
odcinek kolejowy z Zinnowitz przez Trassenheide i Karlshagen do
Peenemünde. To 12 kilometrowe odgałęzienie od trasy głównej
powstało w latach trzydziestych ubiegłego stulecia na
zapotrzebowanie wojskowego ośrodka badawczego w Peenemünde. Już
ponad 50 lat odcinek ten jest użytkowany w publicznej
komunikacji.
Ilustracje ( od góry ):,
Część środkowa mostu w Karnin; Dworzec w Karnin, Dworzec w
Usedom, Dworzec główny w Świnoujściu.
R.R.